الشيخ الجواهري

37

مجمع الرسائل ( فارسي )

نوكرى قبول فرمايند " كسى كه قابليت نيل به اين مقام و مرتبه را داشته باشد توفيق بزرگى نصيب او گرديده و به شرف عظيمى نائل شده است . در اين منصب نيز اصولى بودن و اعلميت شرط نيست و بزرگان علماء حديث و كلام و مانند آنان نيز مى توانند مشمول اين مقام شريف شوند . بلكه همانگونه كه قبلا اشاره شد ، در مقام نيابت از امام ( ع ) ، اعدل عالم بر اعلم عادل مقدم است اگر چه در فتوى اعلم عادل مقدم است . سوم : منصب فتوى و مرجعيت در مسائل دينى ، اگر چه بعضى از كلمات بزرگان و محققينى مانند ميرزاى قمى و شيخ اعظم انصارى ( قدهما ) بر جواز تقليد از علماء اخبارى ( در صورت اعلميت ) دلالت دارد ، ليكن عدم جواز تقليد از علماء اخبارى و شرطيت اصولى بودن در بين علماء و بزرگان مشهور مى باشد كه به نظر اين كمترين و با توجه به تتبعات به عمل آمده ، براى صدور فتوى ، اعلميت در فقه و در اصول ( با هم ) شرط است همانگونه كه قبلا نيز اشاره گرديد و اگر فردى در فقه اعلم بود ( هر چند اخبار باشد مانند صاحب حدائق ) و ديگرى در اصول اعلم باشد ، لازم است بين نظر آن دو نفر جمع شود . چهارم : منصب قضاوت : اين منصب هم از شئون و مناصب فقيه و مجتهد است بلكه اعلميت ( هر چند نسبى باشد ) در بلد و اماكن نزديك به آن نيز شرط مى باشد و جواز قضاوت غير مجتهد در صورت عدم دسترسى به مجتهد اعلم و يا مجتهد ، منافاتى با اعتبار و اشتراط اجتهاد و فقاهت ندارد و در هنگاميكه اصولى بودن و يا فقاهت اصطلاحى را در ولايت و نيابت شرط ندانيم عدم شرطيت آنها در قضاوت واضح تر مى باشد . ز : تقليد و شقوق آن ، با توجه به اينكه در بحث تقليد از اعلم شقوق مختلفى وجود دارد لذا در اين بخش شقوق موجود و حكم هر يك بيان مىشود :